Zagadnienia ogólne

Szukam prawnika

szukam prawnika

 

Szukam prawnika, czyli Polak mądry po szkodzie.

„Szukam prawnika”  Tak jak od czasu do czasu potrzebujemy pomocy lekarza, mechanika czy hydraulika, tak niekiedy konieczna jest usługa prawnika. Niestety często zdarza się, że po pomoc prawników sięgamy, gdy nastąpiła już szkoda lub jest wysoce prawdopodobna. Przyczyna takiego stanu rzeczy jest oczywista: chodzi o ograniczenie „zbędnych” kosztów.  Efektem takiego podejścia jest często konieczność wymiany połowy silnika, bolesne i kosztowne leczenie kanałowe czy brak możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z zamierzeniem lub nawet – w skrajnych przypadkach – pozbawienie własności. Wszystkie te sytuacje powodują, że tracimy czas i nerwy, a przede wszystkim bywają bardzo kosztowne.

 

Szukam prawnika, ale kiedy ?

W kwestiach prawnych, obowiązuje znakomita zasada, iż zdecydowanie tańsza jest profilaktyka niż usuwanie skutków zaniedbań. Znaczenie tańsze jest sprawdzenie okoliczności, skutków czy możliwych zagrożeń niż późniejsze ratowanie sytuacji, o ile jest to jeszcze możliwe.

Dlatego zanim kupimy nieruchomość, zlećmy weryfikację jej stanu prawnego. Dobry prawnik wie, jak odczytać księgę wieczystą i co oznaczają poszczególne w niej wpisy; wie, że równie istotne, jak kwestie stanu prawnego nieruchomości, bywają sprawy związane z ograniczeniami administracyjnymi obszarów, na których leży nieruchomość, wynikającymi np. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz wiele innych kwestii, które mogą okazać się kluczowe przy decyzji o zakupie nieruchomości.

Równie ważne mogą być wskazania prawnika dotyczące zabezpieczenia naszej rodziny przed ryzykiem prowadzonej działalności gospodarczej, jak i jego opinia w sprawie sporu ze wspólnotą mieszkaniową czy z firmą ubezpieczeniową. Nawet tak błahe z pozoru kwestie, jak posiadanie psa, w pewnych okolicznościach mogą mieć dla nas bardzo donośne konsekwencje finansowe, a nawet karne.

Doradztwo profesjonalnego prawnika ma jeszcze jedną zaletę. W sytuacjach konfliktu i związanego z nim napięcia psychicznego nasza ocena sytuacji, a tym samym naszych praw (czy też „słuszności naszych racji”), przesłania nam racjonalną ocenę tej sytuacji. Takie okoliczności mogą prowadzić do powstania lub zwiększenia niepotrzebnych strat. W takim przypadku obiektywna opinia prawnika i jego sugestie co do szukania ugodowego zakończenia sporu mogą okazać się niezwykle cenne, zwłaszcza że konflikty, które kończą się ugodą zazwyczaj w sposób trwalszy regulują stosunki między stronami, a satysfakcja z takiego rozwiązania jest większa.

 

Szukam prawnika – radca prawny czy adwokat ?

W społeczeństwie dominuje przekonanie, iż pełnomocnikiem w postępowaniu sądowym czy przed organami administracyjnymi może być tylko adwokat. Jest to przekonanie błędne.

Przez wiele lat postępował proces równania kompetencji zawodu adwokata i radcy prawnego. Wskutek tego, w chwili obecnej, z punktu widzenia Klienta korzystającego z usług profesjonalnych prawników nie ma już żadnych różnic. Zarówno radca prawy jak i adwokat mogą prowadzić sprawy i być pełnomocnikami w każdej sprawie cywilnej lub administracyjnej. Także w sprawach karnych jako pełnomocnik lub obrońca mogą występować przedstawiciele obu zawodów.

Jedyną różnicą, która jednak nie ma dla Klienta większego znaczenia, jest to, że radca prawny może wykonywać zawód zarówno w ramach własnej działalności lub w spółce, jak też może być zatrudniony na umowę o pracę. Tymczasem adwokat nie może wykonywać swojej praktyki zawodowej na podstawie umowy o pracę. Ponadto radca prawny, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, nie może pełnić roli obrońcy w procesie karnym.

Przy poszukiwaniu prawnika należy zatem zwracać uwagę nie na to, czy dana osoba jest adwokatem czy radcą prawnym, ale raczej na to, czy ma dostateczną wiedzę i doświadczenie w prowadzeniu danej kategorii spraw.

Na rynku usługi prawne świadczą też osoby niebędące adwokatami lub radcami prawnymi, a które często jedynie ukończyły studia prawnicze. Abstrahując od poziomu wiedzy takich osób (która może okazać się właściwa) należy zwrócić uwagę na pewne zagrożenia związane ze świadczoną przez nich pomocą prawną.

Po pierwsze, osoby te zazwyczaj nie ukończyły aplikacji zawodowej, czyli specjalistycznego przygotowania do zawodu organizowanego przez samorządy zawodowe radców prawnych i adwokatów.

Do drugie, brak jest nad nimi nadzoru zawodowego przez okręgowe organy samorządu radców prawnych lub adwokatów; tym samym nie podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej związanej z wykonywanym zawodem.

Po trzecie, osoby takie, w przeciwieństwie do radców prawnych i adwokatów, nie mają obowiązku posiadać ubezpieczenia OC wykonywanej działalności, z którego można pokryć ewentualne szkody spowodowane nieprawidłowym wykonywaniem czynności zawodowych.

Kolejna kwestia to ograniczone możliwości pomocy prawnej.  Brak uprawnień do reprezentowania Klienta w postępowaniach cywilnych, sądowoadministracyjnych czy karnych (z niewielkimi wyjątkami przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego oraz Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a czasem całkowity brak możliwości działania przed sądem, w sytuacjach gdy przepisy przewidują tzw. przymus radcowsko-adwokacki, czyli konieczność dokonania czynności procesowej przez profesjonalnego prawnika, np. sporządzenie skargi kasacyjnej. Nie można też zapomnieć, iż doświadczenie procesowe radców prawnych i adwokatów w sposób  istotny wpływa na wartość ich opinii prawnych.

 

Szukam prawnika – ale jakiego ?

Jeżeli szukamy prawnika po raz pierwszy, nie zawsze wiemy, na co zwracać uwagę przy jego wyborze. Poniżej kilka subiektywnych rad co do takiej decyzji.

Po pierwsze, prawnik musi umieć w sposób przystępny i językiem zrozumiałem dla laika przedstawić zawiłości zagadnienia prawnego. Klient musi mieć pewność, iż zrozumiał problem. Zrozumiał z czego wynikają szanse na pomyślne zakończenie sprawy, a na czym polegają zagrożenia. Zarzucenie Klienta trudnymi w interpretacji przepisami, specjalistycznym słownictwem i na dodatek kilkoma łacińskimi zwrotami nie świadczy o profesjonalizmie, ale o braku szacunku dla Klienta.

Po drugie, prawnik nie może gwarantować sukcesu, ponieważ rozwój sytuacji nie zależy tylko od niego. Prawnik zapewniający, że sprawa jest wygrana, zdecydowanie nadużywa naszego zaufania. Solidny prawnik powinien rzeczowo przedstawić sytuację prawną w znanych okolicznościach faktycznych. Powinien też wskazać, jakie okoliczności czy zdarzenia mogą spowodować inne zakończenie sprawy niż pierwotnie prognozowane.

Po trzecie, istotne jest aby prawnik na samym początku współpracy precyzyjnie przedstawił propozycję wynagrodzenia za świadczone usługi. Ewentualnie może przedstawić jasne zasady, na podstawie których wysokość wynagrodzenia będzie ustalana. Niedomówienia w tym zakresie radzą przykre konflikty, obniżają zaufanie społeczeństwa do prawników i zniechęcają do korzystania z ich usług.

Po czwarte, prawnik musi prezentować najwyższy poziom kultury osobistej. Klienci prawników zwracają się po pomoc w sprawach dotyczących relacji osobistych np. małżeńskich. Z tymi powiązane są także sprawy majątkowe. Dobry prawnik musi umieć okazać zrozumienie, ale powstrzymać się od wyrażania osobistych ocen; powinien zachować właściwy dystans wobec Klienta, aby jego postawa i słowa nie wprowadzały w błąd co do dokonanej przez niego oceny prawnej sytuacji.

 

Szukam prawnika – jak z nim rozmawiać ?

Ocena sytuacji prawnej Klienta dokonana przez prawnika zależy w bardzo dużym stopniu od ilości i precyzji informacji, jakie Klient przedstawi. Jest to istotna kwestia, ponieważ wydana opinia ma zazwyczaj ma olbrzymi wpływ na naszą decyzję co do dalszych kroków w danej sprawie.

W tym kontekście można też dostrzec profesjonalizm prawnika. Dobry prawnik nie ufa bowiem do końca słowom Klienta, w tym znaczeniu, że nie może oprzeć swojej oceny sytuacji prawnej tylko i wyłączenie na okolicznościach przedstawionych przez Klienta. Dzieje się tak głównie dlatego, że Klienci są zazwyczaj całkowicie pewni słuszności swoich racji. Nieświadomie uwypuklają okoliczności dla nich korzystne, a pomijają niekorzystne. Wnikliwy prawnik będzie cierpliwie dążył do uzyskania możliwie pełnego obrazu sytuacji, nawet jeśli początkowy entuzjazm Klienta miałby na tym ucierpieć. Podkreślić trzeba, iż prawnik ma obowiązek przedstawić rzetelną opinię, a nie taką, która zmierza do utwierdzenia Klienta w jego przekonaniach.

Pamiętajmy także, aby nie wymagać od prawnika natychmiastowej i bardzo konkretnej opinii na temat przedstawionego mu problemu. Utarło się przekonanie, iż ulubionym zwrotem prawników jest „to zależy…”. Niestety w większości przypadków odpowiedź prawnika na zadane pytanie zacznie się od tego zwrotu.  Nie jest to wyraz niekompetencji, ale świadomości, iż ocena prawna zależy od tak wielu zmiennych, że wydanie kategorycznej opinii w konkretnej sprawie jest w zasadzie niemożliwe. Ponadto wstępna opinia, którą przedstawia prawnik, opiera się zwykle wyłączenie albo w większości na relacji Klienta. Jeżeli dana sprawa trafi później do sądu, mogą się pojawić inne, nieznane wcześniej  okoliczności (np. przedstawione przez drugą stronę), które zmieniają całkowicie ocenę sytuacji prawnej.

 

Szukam prawnika….podsumowując

Na zakończenie, trzeba jeszcze raz podkreślić, że usługi prawne są o wiele tańsze, gdy korzysta się z nich „profilaktycznie”.  Gdy sytuacja wymaga już znaczenie większego nakładu czasu i pracy prawnika, koszty z oczywistych przyczyn rosną.

Pamiętajmy też, iż nie ma żadnych kompetencyjnych różnic między adwokatami i radcami prawnymi. Wybór prawnika powinniśmy opierać na jego wiedzy i doświadczeniu w danej dziedzinie prawa.

Podejmując decyzję o nawiązaniu współpracy z prawnikiem, zwróćmy uwagę czy potrafi nam przystępnie wyjaśnić problem. Ponadto uwzględnijmy czy nie jest nazbyt optymistycznie nastawiony względem zakończenia sprawy, oferuje jasne zasady wynagrodzenia, a także czy prezentuje odpowiedni poziom kultury osobistej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *